Chủ đề

Tăng giá điện: Nên thể hiện thái độ cầu thị, lắng nghe nhân dân

(Kinh tế) - Bộ Công thương và EVN nên tự hiểu về trách nhiệm, quyền hạn, nghĩa vụ của mình theo đúng tinh thần “Chính phủ liêm chính, trong sạch, gần dân, vì dân” mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khởi xướng, thay vì hạch sách, đe nẹt người dân.

Bộ Công thương kiến nghị xử lý cá nhân cố tình xuyên tạc gia điện là chưa hợp lý

Bộ Công thương kiến nghị xử lý cá nhân cố tình xuyên tạc gia điện là chưa hợp lý

Trong Báo cáo giải trình việc tăng giá điện mới đây, Bộ Công thương kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Thông tin và Truyền thông có biện pháp chấn chỉnh hoặc xử lý những cá nhân cố tình xuyên tạc, đưa thông tin không đầy đủ, khách quan về đợt điều chỉnh giá điện vừa qua nhằm kích động, gây rối trật tự, an toàn xã hội.

Quyền được biết của dân

Trước những ý kiến trái chiều của người dân, Bộ Công thương cho rằng vì cách diễn đạt nên đã gây hiểu lầm trong dư luận và Bộ sẽ rút kinh nghiệm. Thế nhưng, kiến nghị này thật sự gây “sốc” cho nhân dân, bởi chỉ tính riêng vấn đề giá điện thời gian, chính bản thân Bộ Công thương và EVN đã không làm, không thực hiện đủ chức năng trách nhiệm của mình đó là minh bạch thông tin cho người dân. Nên người dân phản ứng, Đại biểu Quốc hội chuyển tải thông tin ở Nghị trường để làm sao tìm ra giải pháp hữu hiệu nhất để yên lòng dân là điều tất yếu.

Sở dĩ, việc người dân quan tâm tới câu chuyện giá điện bởi nó liên quan đến đời sống, sinh hoạt hàng ngày của họ. Hóa đơn tiền điện tháng 4/2019 của các hộ dân tăng đột biến so với những tháng trước đó nên chuyện người dân bức xúc cũng là dễ hiểu.

“Kiến nghị trên là vấn đề riêng của Bộ, Bộ thấy thế nào, ra sao là chuyện của Bộ. Tuy nhiên, việc xử lý người dân đưa tin không đầy đủ, khách quan về giá điện sẽ làm xáo trộn, phức tạp tình hình. Bộ Công thương nên thể hiện thái độ cầu thị hơn là kiến nghị như vậy” – Đó là ý kiến của Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp), Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội nêu quan điểm.

Bản thân mình chưa đúng mà kiến nghị xử lý người dân, truyền thông đưa tin, phản biện thì e rằng Bộ Công thương và EVN vi phạm lên rất nhiều điều luật. Chẳng hạn:

Tất cả các công ước quan trọng về quyền con người, Việt Nam đều tham gia như Tuyên ngôn Thế giới về Quyền con người 1948. Việt Nam là thành viên từ năm 1988. Điều 19 quy định: “Mọi người đều có quyền tự do ngôn luận và bày tỏ ý kiến, kể cả tự do bảo lưu quan điểm mà không bị can thiệp, cũng như tự do tìm kiếm, tiếp nhận và truyền bá các ý tưởng và thông tin bằng bất cứ phương tiện thông nào và không có giới hạn về biên giới”.

Và Việt Nam đã tham gia Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR, 1966) vào năm 1982. Khoản 2 Điều 19 của ICCPR, 1966 quy định rằng: “Mọi người có quyền tự do biểu đạt; quyền này bao gồm tự do tìm kiếm, tiếp nhận và truyền đạt mọi thông tin, ý kiến, không phân biệt lĩnh vực, hình thức tuyên truyền bằng miệng, bằng bản viết, in, hoặc dưới hình thức nghệ thuật, thông qua bất kỳ phương tiện thông tin đại chúng nào tuỳ theo sự lựa chọn của họ”.

Hiến pháp 2013 về Quyền con người và Nghĩa vụ cơ bản của công dân cũng quy định rõ ở Điều 28: Khoản 1, Công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước. Khoản 2, Nhà nước tạo điều kiện để công dân tham gia quản lý nhà nước và xã hội; công khai, minh bạch trong việc tiếp nhận, phản hồi ý kiến, kiến nghị của công dân.

Hơn nữa, người dân luôn cần thông tin và thông tin phải chính thống, minh bạch đúng thời điểm. Lẽ ra phương thức phổ truyền thông tin chuyên nghiệp như hiện nay đã được vận dụng ngay vì đã được luật hóa rõ ràng bằng Luật Tiếp cận thông tin, Quy chế Phát ngôn, Luật Báo chí (mới nhất là Luật Báo chí 2016 sửa đổi).

Lịch sử cho thấy rằng chính quyền ở bất cứ nơi nào và thời nào cũng có khuynh hường cố hữu là muốn cai trị, nếu không được toàn bộ, thì cũng được một phần trong bí mật. Đây là bản năng của con người và cũng là bản năng của chính quyền. Do đó một xã hội trân trọng giá trị của sự công khai phải đưa ra những quy định cố ý – dù lúc đầu có thể bị coi là quá trớn – nhằm tạo thuận lợi cho việc công khai hóa để chế ngự được cái khuynh hướng muốn khống chế, kiểm duyệt và bưng bít của chính quyền.

Ở đây, không ai nói EVN và Bộ Công thương muốn bưng bít thông tin. Nhưng các vị nên nhớ rằng, bất kỳ ai cũng có quyền nói lên quan điểm của mình, nhất là khi chính sách đưa ra tác động trực tiếp tới số đông. Và xin khẳng định lại, người dân không phản đối tăng giá điện, vấn đề cốt lõi là việc tăng ấy phải minh bạch, khiến người dân tâm phục, khẩu phục. Nếu nói người dân phản ánh vấn đề là xuyên tạc và muốn truy cứu thì không hợp lý.

Bộ Công thương và EVN nên cầu thị thì đúng hơn

Bộ Công thương và EVN nên thể hiện thái độ cầu thị, lắng nghe nhân dân

Bộ Công thương và EVN nên thể hiện thái độ cầu thị, lắng nghe nhân dân

Công khai và minh bạch trong chính quyền không những chỉ áp dụng cho các hồ sơ tài liệu của chính quyền mà còn áp dụng cả cho diễn trình nghị luận và quyết định chính sách nữa. Theo đó, nhìn vào thực tiễn Bộ Công thương và EVN nên thể hiện thái độ cầu thị, đồng thời diễn giải cho nhân dân thông tỏ tình hình và các con số về điện.

Được biết, hiện Việt Nam có khoảng 45.000MW nguồn điện, trong khi đó, đến năm 2025 nhu cầu sẽ là gấp đôi hiện nay, năm 2030 nhu cầu là khoảng 130.000MW. Trong khi đó, nguồn nguyên liệu chính cho điện là than và thủy điện – cả hai nguồn tài nguyên này đều đang trong tình cảnh “báo động đỏ”.

Phó cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo Bộ Công Thương) Lê Văn Lực từng cho biết: “Giai đoạn 2016-2020 chỉ 58% nhiệt điện than đáp ứng tiến độ trong quy hoạch. Đến năm 2019- 2020 tỷ lệ dự phòng không còn nữa thì nguy cơ thiếu điện sẽ xuất hiện. Khi đó, nếu các nguồn phát điện dẫn tới sự cố, hoặc nghỉ bảo dưỡng thì sẽ thiếu điện”.

Đây là kiểu lý luận lộn ngược! Tại sao phải đi đường vòng trong khi Việt Nam từng nắm trữ lượng than rất lớn, nếu những loại như than cục, than cám không phù hợp với nhà máy nhiệt điện thì lại nảy sinh một vấn đề khác còn lớn hơn, đó là khâu chọn lựa công nghệ nhiệt điện than. Vì sao phải chọn công nghệ để phù hợp với loại nhiên liệu của nhà cung cấp nào đó mà không căn cứ vào nhu cầu thực tế ở nước ta? Trong khi nhiều nhà máy nhiệt điện đang “đói than” thì Tập đoàn Than khoáng sản lại đề ngỏ ý xuất khẩu 2 triệu tấn than trong năm 2019 vì nghĩ than có giá trị kinh tế hơn khi dùng vào nhu cầu trong nước.

Điều này có nghĩa, một khi thiếu điện thì khách hàng có nguy cơ phải trả thêm cái giá đắt đỏ hơn. Từ đây phản ánh câu chuyện dài tập, sản xuất điện và sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên, và lại là vấn đề độc quyền khai thác. Việc không sử dụng hợp lý các mỏ than, rồi đây điện phụ thuộc than nhập khẩu giá cao, tiếp đến phải mua điện từ bên ngoài. Mối lo không chỉ là người dân phải trả cái giá cắt cổ để được sử dụng điện, mà còn là an ninh năng lượng của quốc gia.

Trước thực tiễn đó, Bộ Công thương và EVN nên tự hiểu về trách nhiệm, quyền hạn, nghĩa vụ của mình theo đúng tinh thần “Chính phủ liêm chính, trong sạch, gần dân, vì dân” mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khởi xướng, thay vì hạch sách, đe nẹt người dân.

Vì bản chất Nhà nước ta là của dân, do dân và vì dân. Lợi ích của Đảng, của Nhà nước với lợi ích của nhân dân là thống nhất, đó là lợi ích của cả tập thể, của đông đảo nhân dân lao động và của toàn xã hội. Hiến pháp và luật pháp cũng khẳng định, ghi nhận quyền làm chủ của người dân đối với mọi hoạt động, mọi cơ quan tổ chức Nhà nước. Do vậy, Chính phủ là cơ quan hành pháp Trung ương cần có mục tiêu “hành động vì dân”.

Do đó, những vấn đề về đường lối, chính sách, cơ chế tổ chức có liên quan đến sinh mệnh, cuộc sống và tương lai của đất nước rất cần sự tham gia, đóng góp ý kiến của nhân dân, để không chỉ vừa thể hiện sự tôn trọng, phát huy dân chủ, mà còn thể hiện được tinh thần cầu thị, lắng nghe nhân dân, tập hợp được trí tuệ, tinh thần trách nhiệm của nhân dân nhằm hạn chế những sai lầm, khuyết điểm không đáng có.

(Theo Bút Danh)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên: