Chủ đề

Đừng nói trách nhiệm “suông”

(Chính trị) - Có những hạn chế đã tồn tại qua nhiều kỳ họp, thậm chí là mấy nhiệm kỳ QH nhưng đến nay vẫn còn nguyên. Tại sao Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã quy định rất rõ từng khâu và quy định trách nhiệm của từng cơ quan, người đứng đầu các cơ quan trong quy trình xây dựng pháp luật mà đến nay kỷ luật lập pháp vẫn lỏng lẻo như vậy? Cứ “kêu gọi” tinh thần trách nhiệm của ban soạn thảo, người đứng đầu cơ quan soạn thảo thì không giải quyết được. Phải có chế tài xử lý cụ thể và đủ mạnh.

“Có những điều khoản cực kỳ ngô nghê”

Nghị quyết về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017 được QH thông qua tại kỳ họp giữa năm 2016 nhưng tính đến thời điểm này đã phải điều chỉnh đến 4 lần, trong đó, có 4 dự luật được rút ra khỏi chương trình, 2 dự luật điều chỉnh thời gian trình, 4 dự luật và 2 dự thảo Nghị quyết được bổ sung vào chương trình và 2 dự thảo Nghị quyết được Chính phủ đề nghị bổ sung nhưng sau đó lại xin rút.

Việc không chấp hành nghiêm Nghị quyết của QH về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh chỉ là một trong những “căn bệnh” trầm kha đã tồn tại qua nhiều năm. Báo cáo chuyên đề về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng luật, pháp lệnh của Ủy ban Pháp luật được đã điểm danh được ít nhất 11 hạn chế, tồn tại có tính chất “thâm niên” như vậy.

Ủy viên Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội Lưu Bình Nhưỡng chỉ rõ, theo quy trình xây dựng pháp luật hiện nay thì một dự luật khi được đặt lên bàn nghị sự của QH đã phải trải qua rất nhiều “lưới lọc” nhưng thực tế cho thấy, tất cả các lưới lọc này đều không hoàn hảo. “Có những dự luật khi trình ra QH rồi vẫn có những điều khoản cực kỳ ngô nghê”. Nhấn mạnh điều này, ông Lưu Bình Nhưỡng cũng chỉ ra một thực tế bức xúc hiện nay là, cơ quan soạn thảo tiếp thu, giải trình hết sức qua loa, đại khái. “Có những nội dung, ĐBQH thảo luận rất kỹ, đóng góp rất nhiều ý kiến nhưng cơ quan soạn thảo chỉ báo cáo lại là: Đề nghị giữ nguyên như dự thảo luật rồi chấm một cái, không hề có luận giải vì sao lại không tiếp thu. Tôi cho rằng, cách làm như vậy là vô trách nhiệm”, ông Lưu Bình Nhưỡng nói thẳng.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường phát biểu tại hội nghị

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường phát biểu tại hội nghị

Không chỉ ý kiến của ĐBQH không được tiếp thu, giải trình cụ thể mà theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường, điều này còn xảy ra cả với các cơ quan thẩm tra của QH.

Đơn cử như dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi). Do tính chất quan trọng, phức tạp của dự luật này mà từ tháng 9.2016, Ủy ban Tư pháp đã tiến hành thẩm tra. Nhóm chuyên gia của Ủy ban này cũng đã nghiên cứu và có một báo cáo gần 20 trang nêu tất cả những vấn đề còn khúc mắc, chưa thấu đáo về nội dung và chỉ rõ những sai sót về kỹ thuật lập pháp. Sau đó, Chính phủ xin rút dự luật này khỏi chương trình năm 2016 để tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện sau khi có kết quả tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3, Khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Ngày 20.8 vừa qua, cơ quan chủ trì soạn thảo đã trình dự luật “mới” sang Ủy ban Tư pháp để thẩm tra. Tuy nhiên, dự thảo Luật mới vẫn y nguyên như hơn 1 năm trước. Những nội dung, vấn đề mà nhóm nghiên cứu của Ủy ban Tư pháp dày công nghiên cứu, kiến nghị đã không hề được tiếp thu, chỉnh lý. Hệ quả là, tại Phiên họp thẩm tra hôm 7.9, nhiều thành viên Ủy ban Tư pháp đã phải đề nghị trả lại dự luật này vì đếm sơ sơ cũng có đến 1/3 tổng số điều luật cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo có quan điểm khác nhau. Cùng với đó là nhiều vấn đề lớn, quyết định đến hiệu quả phòng, chống tham nhũng đã chưa được xử lý thấu đáo trong dự thảo Luật.

“Đồng ý là có những vấn đề về nội dung, cơ quan trình có thể bảo lưu quan điểm của mình để trình ra QH. Tuy nhiên có những sai sót về kỹ thuật mà tôi xin lỗi, trẻ con cũng thấy là sai nhưng các anh vẫn cứ để nguyên xi thì không chấp nhận được, phải nghiêm túc rút kinh nghiệm”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Mạnh Cường gay gắt đề nghị.

Kiên quyết trả lại

Theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018, QH sẽ xem xét, thông qua 22 dự án luật và cho ý kiến về 3 dự án luật. Đó là chưa kể, đang phát sinh một số lượng lớn các dự án luật được Chính phủ, ĐBQH và các cơ quan hữu quan đề nghị bổ sung. Chỉ tính riêng các dự án cần được sửa đổi, bổ sung, ban hành mới để thực hiện Luật Quy hoạch, Luật Quốc phòng (sửa đổi) hoặc liên quan đến đất đai, xây dựng, nhà ở, đầu tư, kinh doanh, đầu tư công đã có tới gần 60 dự án. Nếu không khắc phục được những tồn tại, hạn chế trong xây dựng pháp luật, đặc biệt là trong khâu soạn thảo thì đây sẽ là áp lực khủng khiếp đối với các cơ quan lập pháp.

Vì thế, ngay tại Hội nghị, các ĐBQH đã thẳng thắn nêu rõ: Chúng ta nói về trách nhiệm rất nhiều rồi, từ trách nhiệm của cơ quan soạn thảo, ban soạn thảo, cơ quan thẩm tra đến trách nhiệm của người đứng đầu nhưng vẫn không khắc phục được. Phải có chế tài cụ thể và đủ mạnh đối với những trường hợp vi phạm chứ không thể nói trách nhiệm chung chung được nữa. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định, Tổng Thư ký QH phải công bố công khai danh sách các cơ quan trình, cơ quan soạn thảo không bảo đảm chất lượng, tiến độ chuẩn bị các dự án luật trình QH, UBTVQH trước mỗi Kỳ họp QH và coi đây là một trong những căn cứ để xem xét, đánh giá mức độ tín nhiệm khi QH tiến hành lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do QH bầu hoặc phê chuẩn trong năm 2018.

Chỉ rõ điểm yếu nhất trong quy trình lập pháp hiện nay chính là “trách nhiệm”, Ủy viên Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh Nguyễn Mai Bộ cũng cho rằng, nếu cơ quan của QH vẫn ngần ngại, nể nang chấp nhận những dự luật không bảo đảm chất lượng, tiến độ thì không thể “quy” trách nhiệm của các cơ quan soạn thảo hay người đứng đầu các cơ quan này được. Cơ quan thẩm tra của QH phải đi đầu trong thực hiện chế tài đối các dự án luật không bảo đảm chất lượng, tiến độ, hồ sơ không đầy đủ. Phải kiên quyết trả lại cơ quan soạn thảo. Cách làm này đơn giản nhưng sẽ buộc các cơ quan soạn thảo, người đứng đầu các cơ quan soạn thảo phải thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ của mình với trách nhiệm cao nhất.

(Theo Đại Biểu Nhân Dân)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên: