Chủ đề

Những điều kỳ lạ ở một đội cảnh sát điều tra

(Chính trị) - Lịch sử Công an nhân dân trong khoảng 30 năm trở lại đây, có lẽ chưa có một đơn vị nào chỉ là ở cấp đội, với thời gian tồn tại chỉ có 9 năm nhưng đã “đào tạo” cho lực lượng công an nhân dân về sau này 1 trung tướng, 3 thiếu tướng, 2 giám đốc công an tỉnh, 3 phó giám đốc công an tỉnh, 10 trưởng phòng, 11 sĩ quan cấp hàm đại tá và 18 sĩ quan cấp hàm thượng tá. Và đây là những tướng lĩnh, sĩ quan vẫn còn đang công tác. Sẽ có bạn đọc thắc mắc rằng, làm gì có một đơn vị cấp đội lại có thể sản sinh ra nhiều tướng lĩnh, sĩ quan đến vậy? Vâng, đó chính là Đội Cảnh sát điều tra của Công an TP Nam Định – tỉnh Nam Định (1988-1997).

Để bạn đọc tiện theo dõi tôi xin cung cấp cho bạn đọc danh sách một số tướng lĩnh và sĩ quan cao cấp trưởng thành từ Đội Cảnh sát điều tra Công an TP Nam Định và hiện vẫn đang công tác. Đó là: Trung tướng Phan Văn Vĩnh, Anh hùng lực lượng vũ trang, Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an, nguyên là Phó Công an TP Nam Định từ năm 1988 và là Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra, trực tiếp phụ trách Đội Cảnh sát điều tra; Thiếu tướng Nguyễn Đức Thịnh, Cục trưởng C46 Cục Cảnh sát kinh tế, nguyên Đội trưởng Đội Cảnh sát điều tra; Thiếu tướng Vũ Quang Hưng, Chánh Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Tổng cục Cảnh sát cũng từng là Đội trưởng Đội Cảnh sát điều tra; Thiếu tướng Trần Huy Hồng, Cục trưởng Cục Ngoại tuyến A66, người Đội trưởng đầu tiên của Đội Cảnh sát điều tra Công an TP Nam Định.

nhung dieu ky la o mot doi canh sat dieu tra

 Từ trái sang phải: Thiếu tướng Vũ Quang Hưng; Thiếu tướng Nguyễn Đức Thịnh; Trung tướng Phan Văn Vĩnh và Thiếu tướng Trần Huy Hồng

Một số sĩ quan cao cấp khác cũng trưởng thành từ đội là Đại tá Phan Mạnh Thường, Giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang; Đại tá Đinh Hoàng Dũng, Giám đốc Công an tỉnh Ninh Bình; Đại tá Trương Minh Côn, Phó giám đốc Công an tỉnh Hà Nam; Đại tá Trần Phú Hà, Phó giám đốc Công an TP Nam Định.

Và không thể không nhắc đến Đại tá Nguyễn Minh Lý, người nữ cảnh sát điều tra của Đội, sau là Phó trưởng phòng ở Cục Phòng chống ma túy, người được mệnh danh là “bông hoa thép”. Ngoài ra còn nhiều đồng chí là trưởng phòng một số đơn vị của Tổng cục Cảnh sát và công an một số tỉnh.

Quả thật, hiếm có một đơn vị nào cấp đội mà lại sản sinh ra nhiều tướng lĩnh và sĩ quan cao cấp đến vậy.

Nhưng đó lại chưa phải là điều mà những người từng tham gia ở Đội Cảnh sát điều tra Công an TP Nam Định tự hào. Mà điều tự hào lớn nhất của các anh bây giờ là, suốt bao nhiêu năm chiến đấu với đủ loại tội phạm hình sự, nhưng hơn 80 con người của Đội Cảnh sát điều tra ngày đó chỉ có một đồng chí bị kỷ luật. Đây thực sự là niềm tự hào của các anh.

Và nói như Trung tướng Phan Văn Vĩnh bây giờ thì: “Anh em chúng tôi ở đội vẫn thường bảo nhau rằng, làm gì thì làm, chức tước to bé không quan trọng mà cái chính là phải giữ được cái danh của Đội Cảnh sát điều tra. Và đừng làm ngượng nhau”.

Hay thật, ở đời người ta thường nói, bạn bè không làm hại nhau thì dễ nhưng không làm ngượng nhau thì khó vô cùng.

nhung dieu ky la o mot doi canh sat dieu tra

Trung tướng Phan Văn Vĩnh với cháu bé trên đảo Trường Sa

Khi đọc những dòng trên, chắc chắn các bạn trẻ của thế hệ Công an nhân dân hiện nay sẽ rất ngạc nhiên, bởi tên tuổi của Đội Cảnh sát điều tra, Công an TP Nam Định ngày đó chỉ còn tồn tại trong sử sách và trong trí nhớ của những người từng công tác ở Công an Nam Định vào thập niên 80-90 của thế kỷ trước.

Nhưng nhân dân ở TP Nam Định thì vẫn rất nhiều người nhớ những gương mặt của các chiến sĩ cảnh sát hình sự lừng lẫy một thời. Người dân Nam Định yêu quý các anh đến mức mà ở gần nhà anh Phan Văn Vĩnh có một quán cà phê, mỗi lần về quê, buổi sáng anh thường ra đó uống cà phê. Và khi anh ngồi ở đó thì lập tức mọi người xúm đến hỏi han, già có, trẻ có, cán bộ công an có và cả những tay giang hồ hảo hán, thậm chí có người đã từng bị anh bắt đưa ra xử lý trước pháp luật, nay đã hoàn lương.

Ông chủ quán yêu Phan Văn Vĩnh đến mức, cái ghế anh vẫn ngồi thì ông không cho ai ngồi vào đó cả. Thế mới biết, lòng dân là công bằng lắm. Những ai làm được việc tốt cho dân thì không bao giờ họ quên.

Giở lại lịch sử Đội Cảnh sát điều tra Công an TP Nam Định ngày ấy, vào cuối năm 1988, Công an TP Nam Định cho tập hợp Đội Điều tra xét hỏi; Đội Cảnh sát hình sự; Đội Cảnh sát kinh tế; và Trại tạm giữ thuộc Công an thành phố để thành lập một Đội Cảnh sát điều tra với quân số là hơn 80 người và bắt đầu hoạt động từ đầu năm 1989.

Sau này, trải qua những biến động về tổ chức, có những lúc đội lại bị tách ra thành Đội Cảnh sát hình sự riêng, Đội Cảnh sát kinh tế riêng.

Nam Định vào những năm cuối thập niên 80 thế kỷ trước là thành phố trực thuộc tỉnh Hà Nam Ninh (gồm 3 tỉnh Nam Định – Ninh Bình – Hà Nam) là một địa bàn có tình hình trật tự trị an vào loại phức tạp nhất cả nước. Thuở ấy, Nam Định và Hải Phòng là nơi sản sinh ra những tên tội phạm khét tiếng, những băng, ổ, nhóm tung hoành khắp cả nước.

Giang hồ Nam Định thường là “cầm cái” các ổ nhóm tội phạm. Nạn trộm cắp, cướp giật, đòi nợ thuê, bảo kê bến bãi, lưu manh côn đồ… ở Nam Định vô cùng nhức nhối. Chả thế mà người ta có câu “Một người xuống ga có ba kẻ cắp”. Điều đó nói lên tính phức tạp của tội phạm Nam Định.

nhung dieu ky la o mot doi canh sat dieu tra

Diễn tập chống khủng bố

Sở dĩ tình hình tội phạm ngày đó phức tạp là bởi, nền kinh tế nước ta đang cực kỳ khó khăn, lạm phát ở mức cao, lao động thiếu việc làm, tình trạng hối lộ, tham nhũng, mất dân chủ, bất công xã hội, vi phạm pháp luật, kỷ cương và nhiều hiện tượng tiêu cực khác còn nặng nề, phổ biến.

Ở tỉnh Hà Nam Ninh thời đó thì TP Nam Định là điểm nóng nhất, số vụ phạm pháp hình sự chiếm đến 50-60% toàn tỉnh. Chính vì vậy mà việc đấu tranh chống tội phạm hình sự được tỉnh Hà Nam Ninh và Công an TP Nam Định cực kỳ quan tâm. Đội Cảnh sát điều tra được thành lập. Đồng chí Phan Văn Vĩnh là Phó Công an thành phố, đồng thời là Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra – trực tiếp phụ trách Đội; đồng chí Trần Huy Hồng, nguyên Trưởng Công an phường Nguyễn Du được điều về làm Đội trưởng Đội Cảnh sát điều tra.

nhung dieu ky la o mot doi canh sat dieu tra

Diễn tập chống khủng bố

Việc thành lập đội đã tạo điều kiện thuận lợi cho đấu tranh chống tội phạm, đội thực hiện khép kín từ khâu trinh sát, lập án, bắt giữ và tiến hành các quy trình tố tụng.

Trong một thời gian ngắn đội đã lập được rất nhiều chiến công, triệt phá được nhiều băng, ổ, nhóm. Năm 1989, Công an TP Nam Định là nơi được Đại tướng Mai Chí Thọ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) chọn làm nơi đột phá cho “Chiến dịch 135”, đồng loạt tấn công tội phạm trên toàn tỉnh.

Tôi không bao giờ quên được những ngày mở đầu “Chiến dịch 135”, khi đó tôi là phóng viên Báo Công an nhân dân được cử xuống Nam Định theo sát các đơn vị hình sự của tỉnh, thành phố và các huyện để viết bài.

Có thể nói, khí thế tấn công tội phạm hình sự đã phát triển đến cao trào chưa từng thấy. Chỉ trong vòng 3 tháng thực hiện “Chiến dịch 135” Công an TP Nam Định đã triệt phá 52 băng, ổ, nhóm tội phạm; bắt 97 đối tượng cộm cán nhất; thu 25 súng; 17 lựu đạn và hàng trăm dao, kiếm, mác, lưỡi lê; đưa 200 đối tượng lưu manh chuyên nghiệp có “tiền án tiền sự nhiều hơn tiền mặt” đi tập trung cải tạo vào trường giáo dưỡng; đưa gần 500 đối tượng trộm cắp, cờ bạc ra kiểm điểm trước dân; vận động 124 đối tượng khác ra đầu thú. Nhờ thế mà tình hình phạm pháp hình sự trên địa bàn giảm hẳn. Từ kinh nghiệm của tỉnh Hà Nam Ninh, Bộ Nội vụ đã chỉ đạo nhân rộng ra toàn quốc.

Trong những chiến công của Đội Cảnh sát điều tra Công an TP Nam Định ngày ấy,  không thể không nhắc đến vụ triệt phá một băng cướp mà sau này được gọi tắt là “Chuyên án 250 Hoàng Văn Thụ”.

Vụ án đó diễn biến tóm tắt như sau:

Cuối tháng 2-1991, trinh sát phát hiện  một nhóm tội phạm hình sự chuẩn bị 4 quả lựu đạn và 1 súng ngắn, chúng đang tìm hiểu tình hình và sẽ tiến hành cướp tiệm vàng 250 Hoàng Văn Thụ vào tối ngày 13-3-1991. Kế hoạch vây bắt bọn cướp nhanh chóng được triển khai. Mũi thứ nhất mật phục ở vòng trong gồm các đồng chí: Phan Văn Vĩnh, Phó Công an thành phố và các trinh sát Bùi Quang Đài, Bùi Tất Thịnh, Phạm Mạnh Thường, Nguyễn Văn Tiến. Vòng ngoài gồm có các đồng chí: Đỗ Nhâm, Hoàng Hải, Lê Lân.

Đến 21 giờ 30 phút bọn cướp xuất hiện, 1 tên gõ cửa số nhà 250 giả vờ hỏi mua vàng, chủ nhà vừa mở cửa, đối tượng rút súng ra đe dọa bắt mọi người đứng yên, cùng lúc đó đồng chí Đài đã ém sẵn trong cửa hàng, đá bay khẩu súng trong tay đối tượng. Biết bị lộ, toán cướp bỏ chạy vào ngõ Hoàng Hữu Nam, lực lượng trinh sát lập tức đuổi theo và bắt được 1 tên (sau này xác định là tên Quang).

Các đồng chí Vĩnh, Thường, Thịnh, Đài đang vật lộn tìm cách khóa tay tên Quang thu vũ khí thì bất ngờ một tên đồng bọn ném lựu đạn vào giữa đám đông, 4 đồng chí của ta bị thương nặng. Tên Quang do bị trinh sát đè lên người nên chỉ bị thương nhẹ đã vùng dậy chạy ra phố Hàng Đồng.

Đồng chí Nhâm và Tiến phát hiện đuổi theo, Quang ném trả một quả lựu đạn nhưng do vội vàng hắn chưa rút chốt nên lựu đạn không nổ. Đồng chí Nhâm đuổi theo bắn 3 phát cảnh cáo, tên này tiếp tục chạy, trên tay vẫn còn một quả lựu đạn nữa và đe dọa sẽ ném nếu ai đến bắt hắn. Đồng chí Nhâm nổ súng bắn tiếp hai phát đạn vào chân đối tượng, nhưng do đạn vào phần mềm nên tên Quang vẫn chạy được.

Nếu không tiêu diệt tên này, hắn mà liều lĩnh ném lựu đạn thì hậu quả khó lường. Đỗ Nhâm quyết định nằm vào người hắn bóp cò, trúng đạn tên Quang ngã vật xuống, trong tay vẫn cầm quả lựu đạn. Tên Quang bị tiêu diệt, 4 tên đồng bọn trốn về thị xã Thái Bình. Biết tin, Công an thành phố Nam Định phối hợp với Công an thị xã Thái Bình đã bắt gọn. Băng cướp đặc biệt nguy hiểm đã bị triệt phá, song về phía ta cũng bị tổn thất: 4 đồng chí bị thương nặng được xếp loại thương binh 2 và 3; 2 người dân bị thương nhẹ.

Tinh thần anh dũng tấn công tội phạm của các chiến sĩ Công an Thành Nam đã được nhân dân khen ngợi, 5 đồng chí được Chính phủ tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì và Ba, 1 đồng chí được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

Đồng chí Bùi Tất Thịnh và Bùi Quang Đài sau này do vết thương tái phát đã hy sinh được công nhận liệt sĩ, đồng chí Phan Văn Vĩnh được đề bạt Trưởng Công an TP Nam Định và sau vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Nói về “Chuyên án 250 Hoàng Văn Thụ”, tôi không bao giờ quên được kỷ niệm.

Trưa ngày 13-3-1991, sau một tuần công tác tại Nam Định thì tôi định về Hà Nội, Phan Văn Vĩnh và mấy anh em trong đội làm bữa thịt chó tiễn chân tôi. Đang ngồi ăn thì thấy có một người thì thào gì đó vào tai anh Vĩnh, anh tươi nét mặt rồi bảo tôi: “Tối nay bọn tôi sẽ đánh một vụ án rất hay, ông ở đây nhé”.

Tôi hăng hái nhận lời, nhưng rồi sau đó có một người nào đó nói điều gì với Phan Văn Vĩnh thì anh chợt đổi ý bảo: “Thôi ông cứ về, nếu tối nay chúng tôi đánh thắng, mai ông xuống”. Thế là cơm nước xong tôi phóng xe máy về Hà Nội. Mờ sáng hôm sau thì có điện thoại của chị Dung, cán bộ Phòng Công tác chính trị Công an tỉnh gọi điện cho tôi.

Vừa nhấc máy lên thì đã nghe tiếng chị sụt sịt, nói: “Anh Vĩnh bị thương nặng lắm. Đang đưa vào viện cấp cứu. Anh xuống đi”. Tôi cuống lên hỏi: “Bị thương thế nào?”, thì chị chỉ bảo: “Bị ném lựu đạn, hỏng mắt rồi”. Thế là tôi sấp ngửa phóng xe xuống Nam Định ngay lúc trời vừa hửng sáng.

Lúc này Phan Văn Vĩnh đã được khoét mắt xong và nằm ở phòng hậu phẫu. Gặp Vĩnh mà tôi không cầm được nước mắt nhưng thật bất ngờ, Vĩnh bảo tôi: “Này! Ông phải cẩn thận nhé, năm nay anh em mình năm tuổi ” (36 tuổi – PV).

Mãi về sau này tôi mới biết rằng, trong bữa cơm có anh cán bộ nói với Vĩnh khả năng tối nay chúng sẽ dùng vũ khí nóng, cho nên Vĩnh đã đổi ý không cho tôi đi theo nữa.

Còn Thiếu tướng Vũ Quang Hưng thì không thể quên được khi bác sĩ gọi, ai là người nhà của bệnh nhân vào ký giấy tháo bỏ con mắt thì Phan Văn Vĩnh bảo ngay Hưng: “Ông ký cho tôi”…

Những chiến công của tập thể và cá nhân trong đội rất nhiều, sau này tôi có thắc mắc rằng, tại sao lại không xin tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang cho Đội Cảnh sát điều tra thì Thiếu tướng Nguyễn Đức Thịnh bảo rằng: “Suốt một thời gian dài chúng tôi lăn vào chiến đấu, có ai nghĩ đến chuyện thi đua, khen thưởng gì đâu”.

May mắn cho tôi, trong một ngày gần đây tôi được gặp cả 4 vị tướng đã từng có thời gian chỉ huy Đội Cảnh sát điều tra, đó là Trung tướng Phan Văn Vĩnh, Thiếu tướng Nguyễn Đức Thịnh, Thiếu tướng Vũ Quang Hưng, Thiếu tướng Trần Huy Hồng.

Tôi có đặt một câu hỏi rằng, điều gì làm nên những tố chất đặc biệt của Đội Cảnh sát điều tra Công an TP Nam Định. Các anh suy nghĩ rất lâu nhưng rồi cũng chỉ cho rằng, có lẽ vì phải chiến đấu với nhiều loại tội phạm nguy hiểm trong những hoàn cảnh hết sức khó khăn, gian khổ nên đã rèn luyện cho những người lính ở đội phẩm chất, không lùi bước trước khó khăn, mưu trí, dũng cảm…

Kể ra những điều các anh nói thì có tính chất muôn thuở. Nhưng với sự hiểu biết của mình – bởi lẽ trước đây khi còn là phóng viên Báo Công an nhân dân, tôi đã viết rất nhiều về Công an tỉnh Hà Nam Ninh thì tôi thấy một điều mà báo chí cũng chưa viết về các anh, đó là tính gương mẫu, chất thủ lĩnh của những người chỉ huy.

Trong suốt một thời gian dài của đội, trong tất cả các vụ án khó khăn nhất, nguy hiểm nhất bao giờ cũng có mặt Phan Văn Vĩnh. Sự có mặt của Phan Văn Vĩnh rồi những người cộng sự thân thiết như Nguyễn Đức Thịnh, Trần Huy Hồng, Vũ Quang Hưng luôn là chỗ dựa vững chãi cho những người lính. Khi chỉ huy xông pha hòn tên mũi đạn thì không có lý gì những người lính lại chần chừ, lùi bước.

Cho đến bây giờ nhiều anh em vẫn nhớ như in những ngày lặn lội đi đánh án, có những lúc Phan Văn Vĩnh bán cả nhẫn cưới, bán cả đồng hồ lấy tiền cho anh em ăn qua ngày.

Rồi sau này, mặc dù khi đã bị thương trong “Chuyên án 250 Hoàng Văn Thụ”, phải khoét bỏ một mắt, anh vẫn đội chiếc mũ cối, phóng xe máy đi khắp hang cùng ngõ hẻm của TP Nam Định.

Như Vũ Quang Hưng có khi đi đánh án, truy lùng tội phạm hơn 2 tháng không về nhà, trong khi vợ đẻ sinh đôi. Tức chồng quá, chị vợ ôm 2 đứa con lên gặp Phan Văn Vĩnh và đòi trả con cho Trưởng Công an thành phố. Thương anh em, Phan Văn Vĩnh đành nhận nhiệm vụ trực thay vào những ngày nghỉ để cho Vũ Quang Hưng có thời gian về nhà với vợ con.

Sau này, khi mỗi người đã chuyển một cương vị công tác khác nhau nhưng họ vẫn nhớ đến nhau, nghĩ về nhau và không chỉ bằng những lời nói mà bằng những hành động cụ thể.

Ở trong đội cũng đã có một người đã hy sinh, hoặc mất vì bệnh tật, nhưng những ai có hoàn cảnh khó khăn đều được mọi người xúm vào giúp đỡ.

Anh em đã thành lập được Hội Tình nghĩa Công an Cảnh sát điều tra TP Nam Định, Hội bây giờ có 145 người và hằng năm anh em vẫn tổ chức gặp gỡ nhau vào ngày 13-3. Các anh bảo rằng, gặp nhau để nhớ nhau, để xem ai còn ai mất, ai khó khăn, nhưng quan trọng nữa là gặp nhau để giữ lấy ngọn lửa truyền thống của đội ngày xưa.

Đồng chí Đài, đồng chí Thịnh đã mất, Phan Văn Vĩnh nhận làm cha đỡ đầu con các anh. Cưới xin cho các cháu, Phan Văn Vĩnh thay mặt những người đồng đội cũ đã hy sinh đứng ra làm chủ hôn đón khách.

Có thể nói, không một gia đình cán bộ, chiến sĩ nào từng công tác trong đội lại bị lãng quên. Và với những đồng đội đã hy sinh thì các anh luôn dành những tình cảm đặc biệt nhất.

Viết về đội, có lẽ phải cả một cuốn sách mới hết. Tôi đã viết rất nhiều kịch bản phim hình sự và tôi mong ước, sẽ có lúc được viết về đội và những người anh hùng ở đội. Có những người như Phan Văn Vĩnh được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng nhưng cũng còn những người rất xứng đáng nhưng chưa được phong tặng.

Nhưng điều quan trọng nhất là các anh được người dân TP Nam Định vô cùng yêu quý, kính trọng. Và họ thực sự là những người Anh hùng trong lòng dân.

Nguyễn Như Phong

(Theo Năng lượng Mới)

Tôi sót cho ông Phan Văn Vĩnh

Tôi sót cho ông Phan Văn Vĩnh

Vậy là việc ông Phan Văn Vĩnh bị bắt và khởi tố đã trở thành sự thật... Tôi sốc với điều này, bởi trong mắt tôi từ trước tới giờ, ông là anh hùng. Anh Hùng thật sự chứ không chỉ là danh hiệu mà Nhà nước...

 

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@tolam.org
Thích và chia sẻ bài này trên: