Chủ đề

Malta: Có tiền là có… quốc tịch

(Văn hóa) - Đảo quốc Malta nằm trong Địa Trung Hải vốn là một trong những quốc gia trung lập, có các chính sách xã hội thoải mái nhất châu Âu. Một trong những chính sách mà Malta đang triển khai là Chương trình Có tiền là có quốc tịch (Citizenship for cash) đang gây chú ý cho những người nuôi giấc mơ nhập cư vào châu Âu để “đổi đời”. Nhưng đồng thời, chương trình này hiện cũng đang gây lo ngại về mặt an ninh không chỉ cho châu Âu mà cả Mỹ.

Chương trình đã được Malta triển khai từ tháng 2/2014 và đã thu hút sự quan tâm của hàng trăm người thuộc nhiều quốc gia khác nhau như Trung Quốc, Nga, Arập Xêút, Iraq, Libya,…

Theo tờ New York Times, chương trình “Có tiền là có quốc tịch” tạo ra cơ hội hấp dẫn đối với những người có ý định sở hữu một tấm giấy thông hành (passport) Liên minh châu Âu, có thể đi lại và làm việc bất cứ nơi đâu trong 28 nước thành viên EU mà không cần visa, ngoài ra còn có thể đi lại miễn visa nhập cảnh đến 69 quốc gia khác ngoài EU, trong đó có Mỹ, Canada,… Tuy nhiên, cái giá cho tấm thông hành hấp dẫn này không hề rẻ: phí bằng tiền mặt để “mua” passport là 891.000 USD, kèm theo điều kiện phải có tài sản hoặc mức đầu tư làm ăn ở Malta trị giá đến 685.000 USD.

Theo các quan chức Chính phủ Malta, chương trình “Có tiền là có quốc tịch” sẽ mở ra cơ hội thu hút đầu tư nước ngoài vào Malta và giúp thúc đẩy kinh tế phát triển, tạo công ăn việc làm cho người lao động Malta.

Thế nhưng, cách giải thích của Chính phủ Malta không làm hài lòng những người phản đối chương trình này trong đảng đối lập ở Malta cũng như giới chức EU. Những người này lập luận rằng, chương trình tạo ra một kẽ hở nguy hiểm về mặt an ninh cho toàn khối EU. Malta là đảo quốc gồm 7 hòn đảo trong Địa Trung Hải, nằm cách đảo Sicily của Italia khoảng 80 km về phía nam và cách Tunisia hơn 280 km về phía bắc. Người ta lo ngại, việc chạy theo vấn đề thu tiền mặt và vốn đầu tư sẽ khiến cho Chính phủ Malta dễ mắc sai sót trong việc sàng lọc đối tượng đăng ký mua quốc tịch.

Những người chống đối chương trình cho rằng, việc Chính phủ Malta ký hợp đồng giao khoán cho Công ty Henley & Partners, một công ty tư vấn luật đóng tại cụm các hòn đảo trong Kênh đào Anh, sẽ tạo ra nguy cơ tiềm ẩn về “xung độ lợi ích” trong quá trình thực hiện công tác sàng lọc đối tượng. Người ta nghi ngờ nguy cơ nằm ở chỗ Henley & Partners vừa thực hiện khâu nhận đơn đăng ký rồi sau đó làm luôn khâu sàng lọc, phân loại đối tượng để loại ra các thành phần tội phạm, khủng bố,…

Điều mà đảng đối lập ở Malta và các quan chức EU, Mỹ lo lắng nhất chính là sự lạm dụng giấy thông hành giả sẽ tạo cơ hội cho bọn tội phạm, khủng bố tự do đi lại đến những nơi chúng cần đến và gây ra những sự cố tai hại về mặt an ninh.

Những tấm thông hành Malta sẽ tạo điều kiện cho người nhập cư đi lại và làm việc khắp châu Âu.

Theo hợp đồng ký với Chính phủ Malta, Công ty Henley & Partners sẽ được nhận mức hoa hồng 4% trên số tiền phí nộp hồ sơ 891.000 USD. Ngoài ra, công ty này còn được phép thu thêm của khách hàng 96.000 USD cho mỗi hồ sơ xin nhập quốc tịch. Sau khi Công ty Henley & Partners thực hiện xong công đoạn sàng lọc đối tượng, các hồ sơ được chuyển cho Identity Malta, một cơ quan của Chính phủ Malta, sẽ đưa ra quyết định cuối cùng dựa trên lời nhận xét của Công ty Henley & Partners ghi trên hồ sơ.

Công ty Henley & Partners chỉ được nhận tiền hoa hồng sau khi hồ sơ được Identity Malta phê duyệt. Trong khi đó, các quy định pháp lý của Chính phủ Malta liên quan đến chương trình còn quá thoáng, sẵn sàng chấp nhận đối tượng có hồ sơ tiền án, tiền sự được “mua” quốc tịch nếu cơ quan chức năng phụ trách chương trình nhập tịch “cảm thấy hài lòng rằng đối tượng vẫn còn giá trị để được chấp thuận trong những trường hợp đặc biệt”. Và điều này chính là kẽ hở để bọn tội phạm thừa tiền mặt có thể khai thác một cách dễ dàng.

Trước những lo ngại và phản đối từ đảng phái đối lập và EU, Mỹ, Chính phủ Malta cũng như Công ty Henley & Partners đã cố gắng đưa ra lời giải thích cùng các biện pháp bảo đảm an ninh cần thiết. Chẳng hạn, trong điều khoản quy định điều kiện để có được quốc tịch, Chính phủ Malta đã đưa thêm điều kiện là ngoài khoản tiền lệ phí, số vốn đầu tư, tài sản nhà cửa, người xin nhập quốc tịch Malta còn phải cư trú dài hạn từ 1 năm trở lên. Ngoài ra, các bước điều tra, xác minh nhân thân cũng được tiến hành kỹ lưỡng hơn, chặt chẽ hơn, thủ tục hành chính trải qua nhiều bước hơn nhằm tránh để lọt các thành phần tội phạm, khủng bố.

Trên thế giới, chương trình nhập quốc tịch để thu hút nhân tài đã từng được áp dụng tại nhiều quốc gia, nhất là các quốc gia phát triển như Mỹ, Canada,… Kể cả một số quốc gia khủng hoảng kinh tế như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Hy Lạp cũng đang muốn triển khai chương trình tương tự như Malta với hy vọng tạo ra “luồng sinh khí mới” cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, vấn đề là việc gì cũng luôn có hai mặt, tích cực và tiêu cực. Điển hình là nước Mỹ, đưa ra hình thức cấp thẻ thường trú (residency, không phải quốc tịch) cho doanh nhân có vốn đầu tư làm ăn kinh doanh ở Mỹ từ 1 triệu USD trở lên. Chương trình này hiện đang gặp phải sự tranh cãi từ những chuyên gia về di dân, cho rằng nó có thể bị bọn tội phạm nhiều tiền của  lợi dụng để rửa tiền.

Cũng vì lý do tương tự mà Canada đã tuyên bố vào tháng 3 vừa qua rằng nước này sẽ chấm dứt chương trình cấp thẻ thường trú dài hạn cho những ai cho chính phủ vay không lãi suất số tiền 730.000 USD trong 5 năm.

Tiêu chuẩn đơn giản nhưng phải nhiều tiền

Thủ tục pháp lý của chương trình Nhà đầu tư Cá nhân của Malta (IIP) khá nhanh gọn. Nếu Việt Nam phải mất 5 năm sinh sống kể từ thời điểm xin nhập tịch thì tại Malta, chỉ cần 12 tháng. Thậm chí, nếu đã đáp ứng được các yêu cầu cư trú của Malta theo tiêu chuẩn IIP, khoảng thời gian được công nhận quốc tịch chỉ trong 6 tháng.

Các ứng viên thành công sẽ được cấp quốc tịch ở Malta bằng một Giấy Chứng Nhận Nhập Tịch và có thể được mở rộng cho cả gia đình của họ. Khi một ứng viên được cấp quốc tịch Malta, sẽ trở thành công dân Châu Âu, họ được hưởng quyền tự do đi lại tới tất cả 28 quốc gia Châu Âu và Thụy Sĩ. Họ được phép thành lập doanh nghiệp ở Malta và được cấp hộ chiếu Malta cho phép họ được miễn thị thực khi đến hơn 160 quốc gia trên toàn thế giới trong đó có cả Mỹ.

Tính đến tháng 5 năm 2015, Chương trình Nhà đầu tư Cá nhân đã nhận được hơn 585 đơn xin cấp hộ chiếu đại diện cho các nhà đầu tư đến từ hơn 40 quốc gia khác nhau trên thế giới trong đó có cả Việt Nam. Kể từ hôm nay, Chương trình IIP của Malta vẫn tiếp tục nhận đơn đăng ký mới nhưng chương trình sắp đạt tới hạn mức 1.800 người vì vậy chúng tôi khuyến khích bạn nên hành động nhanh chóng.

So với những quốc gia châu Âu khác, việc nhập tịch vào Malta khá “dễ thở” nếu so với mức nhiều triệu USD của các nước khác.

Chương trình đầu tư để có quốc tịch Malta cũng có một số các tiêu chuẩn thẩm định nghiêm ngặt nhất của bất kỳ chương trình đầu tư để nhập cư trên thế giới. Các đương đơn phải có hồ sơ tư pháp trong sạch và chính phủ Malta tiến hành kiểm tra lý lịch tư pháp rộng rãi với INTERPOL, Tòa án Hình sự Quốc tế và với các cơ quan và các nguồn khác nhau. Là một phần của quá trình thẩm định, những đương đơn còn phải cung cấp giấy chứng nhận của cơ quan cảnh sát trước khi họ được chấp thuận trở thành công dân Châu Âu.

Tất cả đương đơn phải có bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm sức khoẻ quốc tế và đảm bảo không mắc bệnh truyền nhiễm.

Tất cả cá nhân và gia đình đăng ký IIP phải thực hiện đóng góp tài chính không hoàn lại cho Quỹ Phát triển xã hội quốc gia Malta trên các lĩnh vực liên quan đến y tế công cộng, giáo dục, việc làm, cải thiện xã hội…

Đương đơn phải cam kết có một nơi cư trú cố định tại Malta trong khoảng thời gian tối thiểu 5 năm. Đồng thời, đưa ra bằng chứng về việc sở hữu hoặc thuê bất động sản tại quốc đảo này trong vòng 4 tháng kể từ khi nhận được Thư chấp thuận của IIP.

Trước khi được chấp thuận vào IIP, các đương đơn phải đầu tư ít nhất 150.000 Euro và cam kết duy trì đầu tư tối thiểu 5 năm vào các công cụ tài chính được chính phủ phê duyệt (trái phiếu, cổ phiếu…).

Sau khi đầu tư bất động sản ở Malta, ứng viên sẽ được cấp giấy tờ tùy thân (eResidence). Tuy nhiên, Uỷ ban Châu Âu đã yêu cầu chính phủ Malta thay đổi điều kiện nhập tịch vào nước này. Theo đó, công dân phải định cư ít nhất 1 năm trước khi gia nhập IIP.

Malta là thành viên chính thức của EU. Các Hiệp ước tự do đi lại của EU cho phép các công dân Malta sống, làm việc và học tập tại bất kỳ quốc gia nào trong khối và Thụy Sĩ. Như vậy, người mang hộ chiếu Malta được phép di chuyển khắp EU mà không cần xin thị thực. Đồng thời, Malta là thành viên của khối Schengen (2007). Điều này cho phép công dân Malta đi đến 26 quốc gia Châu Âu mà không cần qua kiểm soát biên giới.

Quốc tịch Malta có thể duy trì cho những thế hệ sau. Nhiều nhà đầu tư cho rằng IIP rất đề cao gia đình và mong muốn mang lại cuộc sống tốt hơn cho con cháu.

Một số hình ảnh về cuộc sống xa hoa tại Malta:

(Theo Công An Nhân Dân/Bizlive)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@tolam.org
Thích và chia sẻ bài này trên: