Chủ đề

Để lãng phí các khu tái định cư trách nhiệm thuộc về ai?

(Xã hội) - Xây nhà tái định cư là một chủ trương đúng, mô hình này được nhiều quốc gia áp dụng trong đó có Việt Nam. Nhưng xây nhà tái định như thế nào chất lượng ra sao lại là cả một vấn đề mà các nhà chức trách cần phải trả lời một cách nghiêm túc và có trách nhiệm.

Khu tái định cư Bình Khánh (phường Bình Khánh, quận 2, TP.HCM) có diện tích 38,4 ha.

Khu tái định cư Bình Khánh (phường Bình Khánh, quận 2, TP.HCM) có diện tích 38,4 ha.

Ở Việt Nam mấy năm gần đây để phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế và quy hoạch lại các khu dân cư, nhà nước đã có chủ trương xây hàng loạt các khu nhà tái định cư nhằm giải quyết chỗ ở cho nhân dân ở các vùng quy hoạch tại các đô thị lớn, trong đó nổi bật là tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Chủ trương rất đúng nhưng trong quá trình thực hiện lại xuất hiện những nghịch lý không thể chấp nhận được. Đó là trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở đang vô cùng căng thẳng, thì tại Hà Nội, thành phố HCM hàng ngàn căn hộ tái định cư vẫn trong tình trạng không người ở, thậm chí bỏ hoang. Có những khu tái định cư từ khi xây xong đến nay hơn mười năm vẫn bỏ không, không có người ở hiện đang xuống cấp.

Trong số đó phải kể đến khu tái định cư ở Sài Đồng, Gia Lâm, Hà Nội. Đây là dự án nhà tái định cư được triển khai từ năm 2001 – 2006 do Handico3 làm chủ đầu tư dùng để tái định cư tại chỗ khi thực hiện dự án giải phóng mặt bằng mở rộng tuyến phố Sài Đồng nằm trong khu đô thị Sài Đồng. Do xảy ra tình trạng khiếu kiện, người dân không nhận nhà nên toàn bộ quỹ nhà này đã bị bỏ hoang từ khi xây dựng đến nay và dự án mở rộng đường phố Sài Đồng cũng “dậm chân tại chỗ”. Hiện nay chính chủ đầu tư là công ty Handico3 lại là đơn vị đề nghị với UBND thành phố Hà Nội để được phá dỡ công trình đã xuống cấp này để triển khai các dự án theo hình thức khác hiệu quả hơn.

Trong khi đó tại Hà Nội còn có rất nhiều khu khác như tòa nhà tại số 4A phố Tạ Quang Bửu (quận Hai Bà Trưng) cũng đã nhiều năm đắp chiếu, mặc dù nay đã đưa vào khởi động lại nhưng cũng đang có nguy cơ không ai đến ở. Khu tái định cư Hoàng Cầu (quận Đống Đa) với 4 tòa nhà cơ bản đã hoàn thiện, tuy nhiên số người dân về ở lại chỉ lác đác. Hiện nay trên địa bàn thành phố Hà Nội có gần 1000 căn hộ tái định cư đã xây xong từ lâu nhưng chưa biết bàn giao cho ai. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân là do nhiều dự án giải phóng mặt bằng gặp rất nhiều khó khăn, gây nên khiếu kiện không đạt được sự đồng thuận trong giải phóng đền bù.

Mặt khác chất lượng xây dựng các công trình nhà tái định cư cũng là vấn đề cần phải bàn đến một cách nghiêm túc. Nếu ai đó có điều kiện đi một vòng tham quan các khu nhà tái định cư và các chung cư thương mại trong thành phố sẽ chẳng khó khăn gì nhận thấy sự khác biệt. Trong khi các khu chung cư thương mại ngoài việc đáp ứng nhu cầu về thẩm mỹ, chất lượng còn đáp ứng đầy đủ các tiện ích như bể bơi, đèn chiếu sáng, trường học, cửa hàng, cửa hiệu phục vụ những nhu cầu tối tiểu của cuộc sống. Mỗi nhà chung cư đều có bân quản lí riêng bảo đảm khi cư dân chuyển đến có thể ổn định cuộc sống ngay, an cư lạc nghiệp. Trong khi các khu tái định cư thì chất lượng xây dựng kém, nhà vừa nhận bàn giao xong đã hư hỏng, xuống cấp, các điều kiện tối thiểu không được đảm bảo, tổ chức sinh hoạt lộn xộn không có sự quản lí gây nên tâm lí bất an. Mặt khác tại các khu tại định cư không có trường học, các điều kiện sinh hoạt cộng đồng khác không có nên không đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt của nhân dân.

Dư luận cho rằng xây nhà tái định cư nhưng không có người đến ở, đến ở rất ít hoặc xây nhà tái định cư rồi lên phương án đập bỏ là sự lãng phí quá lớn không thể nào chấp nhận được. Để giải quyết tình trạng này, dư luận cho rằng nhà nước, đặc biệt là Bộ Xây dựng cần sớm có những yêu cầu cụ thể:

Làm tốt công tác quy hoạch và lên kế hoạch cụ thể cho việc thực hiện công tác quy hoạch
Có quy định tối thiểu về chất lượng nhà ở và các công trình đi kèm phục vụ đời sống dân sinh.
Có các chế tài giám sát chất lượng buộc các đơn vị thi công các khu tái định cư chịu trách nhiệm về chất lượng công trình và bảo hành thiết bị theo đúng các quy chuẩn thiết bị
Khu tái định cư ngoài việc giải quyết nhu cầu ăn ở phải gắn với sinh kế của các hộ dân đến định cư
Cải tiến các thủ tục pháp lí để dân không bị phiền hà khi đến làm thủ tục nhận nhà
Áp dụng cơ chế thị trường trong việc xây dựng các khu tái định cư nhằm bảo đảm lợi ích của nhà nước, chủ đầu tư cũng như nhu cầu của dân cư thuộc diện tái định cư.

Nhu cầu nhà của toàn xã hội, đặc biệt là tại các thành phố lớn đang rất căng thẳng, trong khi đó tại Hà Nội có đến hàng chục ngàn căn hộ tái định cư đang bỏ không và đang xuống cấp. Điều này cho thấy đang có sự lêch pha , chưa tìm được tiếng nói chung giữa nhà nước, chủ đầu tư và cư dân trong diện tái định cư . Trong khi chủ đầu tư chỉ lo hoàn thành công việc theo chỉ tiêu mà không chú ý đến nhu cầu sinh hoạt và chất lượng công trình, nhà nước đề ra chủ trương nhưng lại thiếu sự sát sao, giám sát. Cán bộ phụ trách dự án, công tác đền bù thì quan liêu sách nhiễu, áp đặt gây nhiều bức xúc cho cư dân làm cho dân cư không mặn mà với việc di chuyển tới các khu tái định cư.

Hiện nay, trách nhiệm lãng phí các khu tái định cư đang bị đá đi đá lại giữa UBND các tỉnh, thành phố và các chủ đầu tư. Rõ ràng là nếu chưa xác định được trách nhiệm thuộc về ai thì hàng ngàn những căn hộ tại định cư ở các thành phố lớn sẽ mãi sẽ mãi không có người đến ở và đó chắc chắn sẽ không phải đơn giản là một sự lãng phí lớn mà là rất lớn. Gánh vác hậu quả của sự lãng phí đó không ai khác ngoài đôi vai và tiền thuế của nhân dân.

Cộng tác viên Đỗ Mạnh

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@tolam.org
Thích và chia sẻ bài này trên: