Chủ đề

Áp khung giá sàn vé máy bay: Vì sự yếu kém của “con ruột” chèn ép “con ghẻ”

(Kinh tế) - Khi CEO Vietjet – Nguyễn Thị Phương Thảo hân hạnh là một trong hai người Việt Nam được tạp chí danh tiếng Forbes gọi tên trong danh sách những người giàu nhất thế giới, đồng thời, khi cổ phiếu của Công ty Cổ phần Hàng không Vietjet vừa mới lên sàn đã kích trần, thì cũng là lúc ý kiến về áp dụng khung giá sàn vé máy bay được đưa ra. Liệu điều này có “vô tình” trùng hợp?

Những năm qua trước yêu cầu của xã hội, ngành vận tải đường bộ và hàng không đã có những sự thay đổi tích cực để đáp ứng, thế nhưng ngành đường sắt Việt Nam (ĐSVN) thì cứ mãi muốn làm “em út”, tụt hậu phía sau, bám víu vào “Mẹ Bộ Giao thông vận tải”. Khi xây dựng Luật Đường sắt năm 2005, thị phần vận chuyển cả hàng hóa và hành khách của ngành này khoảng trên dưới 5%, còn hiện nay thì khoảng 1%.

Theo các chuyên gia kinh tế, căn bệnh độc quyền, trì trệ vẫn đang tiếp tục ăn mòn, phá hoại những nỗ lực đổi mới của ngành ĐSVN. Bằng chứng là theo công bố của Thanh tra Chính phủ năm 2016, ở giai đoạn gần nhất, nghĩa là vào ngay cả trong thời điểm lãnh đạo ngành giao thông vận tải bắt đầu xốc lại ngành ĐSVN thì ngành này vẫn mắc thêm hàng loạt sai phạm.

Sự tùy tiện, thiếu trách nhiệm trong quản lý, khai thác hiện nay cùng những sai phạm liên tiếp đã cho thấy ngành ĐSVN chưa hề muốn đổi mới. Thế nhưng, để lấp liếm cho sự ỷ lại của đứa “con cưng” này, Bộ trưởng Bộ Giao thông sẵn sàng cho rằng, “Ngành hàng không lấy hết khách của ngành đường sắt”. Điều đó chẳng khác nào việc so sánh vì máy cày làm cho con trâu thất nghiệp nên phải hạn chế máy cày!

Dư luận lúc đó đã ngạc nhiên về tư duy “kinh tế thị trường” của ông Bộ Trưởng này, nhưng vẫn nghĩ rằng đây chỉ là lời xoa dịu, biện bạch cho sự yếu kém của ĐSVN, đã được Nhà nước đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng trong mấy năm qua, nhưng vẫn làm ăn bết bát. Ấy vậy mà không lâu sau đó, hãng hàng không có 70% vốn nhà nước – Jestar Pacific Arilines đã trình đề xuất theo ý của ông Bộ Trưởng Bộ GTV. Theo đó, sẽ quy định giá sàn vé máy bay.

Được biết, vào quý I/2016, sau 25 năm hoạt động, lần đầu tiên Jetstar Pacific mới có lãi, và vỏn vẹn chỉ 270 triệu đồng. Ngay sau đó, công ty này đã được “ưu ái” đầu tư thêm hơn 3.000 tỷ đồng. Khi dư luận còn đặt ra câu hỏi về những ngày tháng lận đận của hãng hàng không này liệu có kết thúc và mở ra một thời kỳ rực rỡ, thì họ ngay lập tức đã tung ra tuyệt chiêu mới nhằm cạnh tranh với “đứa em” Vietjet Air, dám vượt mặt để trở thành hãng hàng không lớn thứ hai tại Việt Nam chiếm 43,1% thị phần nội địa.

Jestar có 70% vốn của Vietnam Airlines.

Jestar có 70% vốn của Vietnam Airlines.

Ngay sau đó, Vietnam Airlines cũng lập tức đồng ý với đề xuất đó. Động thái đề xuất áp giá sàn của Vietnam Airlines khá “dễ hiểu” khi đặt trong bối cảnh cạnh tranh giữa hãng này với Vietjet Air đã vô cùng khốc liệt. Thị phần nội địa của Vietnam Airlines trong vòng 5 năm qua giảm mạnh từ 70% xuống còn hơn 40%. Quan trọng hơn, quý 4/2016, Vietnam Airlines lỗ 345 tỷ đồng khiến mức lợi nhuận cả năm 2016 chỉ còn 2.052 tỷ đồng. Tính đến tháng 6/2016, thị phần Vietnam Airlines chỉ còn 42,5% trong khi Vietjet Air là 41,5% và có nguy cơ bị vượt ngay trong năm 2017.

Năm 2016, doanh thu Vietjet Air chỉ bằng 1/4 so với Vietnam Airlines. Thế nhưng, hãng hàng không giá rẻ này lãi thuần hơn 1.500 tỷ đồng trong khi “đàn anh” chỉ lãi hơn 1.200 tỷ đồng. Nguyên nhân là do chi phí bán hàng và quản lý trong năm qua của Vietnam Airlines gần 5.500 tỷ, ngốn hơn 60% lợi nhuận gộp. Nhìn sang Vietjet Air, 2 khoản chi phí này chỉ là 650 tỷ đồng, chỉ chiếm khoảng 30% lợi nhuận gộp, cho thấy hãng hàng không giá rẻ hoạt động tiết kiệm hơn hẳn Vietnam Airlines. Thành công của Vietjet Air chủ yếu nhờ áp dụng chính sách giá vé rẻ và linh hoạt, khai thác tối đa công suất bay.

Sự tăng trưởng của các hãng hàng không.

Sự tăng trưởng của các hãng hàng không.

Mới đây, ngay trong phiên niêm yết, mã cổ phiếu VJC của Vietjet Air tăng kịch trên sàn chứng khoán (108.000 đồng/cổ phiếu) khiến cho Vietnam Airlines cảm thấy “nhột” khi lên sàn hồi tháng 01/2017 chỉ đạt 28.000 đồng/cổ phiếu. Theo đánh giá của các nhà phân tích chứng khoán cho biết, điều đó là dễ hiểu khi nhìn vào vị thế, uy tín của Vietjet Air trên thị trường. Trong khi đó, đà tăng của Vietnam Airliens cũng như sự quan tâm của thị trường không nhiều.

Từ đó có thể khẳng định, Vietjet Air mặc dù là đứa “con ghẻ sinh sau đẻ muộn” nhưng lại làm ăn cực kì hiệu quả và quản lý cũng như khai thác tối đa lợi thế của mình. Điều đó, đã đụng chạm vào “cái tôi” của các anh lớn cùng ngành. Trong khi đó, “Mẹ Bộ Giao thông vận tải” cũng cảm thấy khó chịu vì dạy dỗ quản lý “con ruột” không tốt đồng thời với thói quen đổ lỗi của mình nên đã đồng ý nghiên cứu đề xuất của “con ruột” mang đấu gạo và đấu cám trộn lại, bắt bán ngang giá. Không khéo kiến nghị này của Jestar cũng có sự tư vấn của “Mẹ Bộ Giao thông vận tải”.

Rõ ràng, nếu việc áp giá sàn được Cục hàng không thực hiện trong thời gian tới, Vietjet Air sẽ là doanh nghiệp chịu ảnh hưởng lớn nhất. Việc áp dụng giá sàn này chính là hành vi lấp liếm cho việc quản lý yếu kém của Bộ giao thông vận tải. Chưa hết, đây chính là việc cạnh tranh thiếu lành mạnh trong nền kinh tế thị trường hiện nay, gây mất niềm tin rất lớn trong việc phát triển và cống hiến cho nền kinh tế của đất nước từ các doanh nghiệp tư nhân. Điều này, sẽ dẫn tới sự ức chế và có thể khiến các doanh nghiệp tư nhân lớn tìm tới một thị trường mới có chính sách minh bạch hơn. Cũng như khiến các nhà đầu tư nước ngoài “chùn bước” khi bàn tay quản lý nhà nước quá lớn như hiện nay.

Phát triển nhanh, bán vé rẻ là tài nghệ kinh doanh của Vietjest Air, không thể đổ lỗi cho họ. Xã hội phát triển, không thể để người dân đi mãi hệ thống đường sắt đơn tuyến, nguy hiểm với nhiều đường ngang, chậm chạp, toa tàu cũ kỹ, lạc hậu vào loại nhất thế giới như hiện nay. Cũng như không thể bắt họ lựa chọn một hãng hàng không đắt đỏ hay giá rẻ nhưng chưa “đã” cũng như chất lượng phục vụ quá tệ được. Việc áp dụng giá sàn cho vé máy bay để cứu những doanh nghiệp nhà nước hoặc có cổ phần nhà nước là cách nghĩ bế tắc, đi ngược xu thế, không đúng với cơ chế thị trường, thể hiện sự yếu kém trong quản lý.

Theo Tiến Sĩ Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông đô thị cho rằng, nếu muốn phát triển nhà nước không thể tiếp tục hỗ trợ và bao cấp, mà yêu cầu các công ty yếu kém phải tự thân vận động, thay đổi và tự “lớn lên” nhằm thích ứng với thị trường.

Thu An

Jetstar và Vietnam Airlines đề xuất áp giá sàn vé máy bay – Bộ GTVT nói gì?

Jetstar và Vietnam Airlines đề xuất áp giá sàn vé máy bay – Bộ GTVT nói gì?

Tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra chiều 3- 4, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường cho biết,trước đề nghị áp dụng giá sàn "khác 0", Bộ GTVT thấy cần phải...
​Nguy cơ mất hàng không giá rẻ

​Nguy cơ mất hàng không giá rẻ

Áp giá sàn vé hàng không sẽ hạn chế khả năng đi lại của người dân, khó khả thi. Đặc biệt, áp giá sàn coi như “khai tử” hàng không giá rẻ. Đó là nhận định của các chuyên gia và của chính hãng hàng...
Đề xuất khung giá sàn vé bay nội địa đi ngược định hướng kinh tế thị trường

Đề xuất khung giá sàn vé bay nội địa đi ngược định hướng kinh tế thị trường

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An cơ chế thị trường phải có cạnh tranh và trong cạnh tranh không có giá sàn, không nên quy định việc áp giá sàn vé máy bay. Vi phạm luật cạnh...
Có còn là kinh tế thị trường không với “giá trần, giá sàn”?

Có còn là kinh tế thị trường không với “giá trần, giá sàn”?

Cuối tuần trước, Cục Hàng không Việt Nam lại gây bất ngờ khi đưa ra dự thảo quy định về khung giá trần vé máy bay. Có điều lạ nữa là với các hãng hãng không, có hãng lại ủng hộ...
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@tolam.org
Thích và chia sẻ bài này trên: